19.8.09

Μελέτες σχετικά με την ινομυαλγία

l
l
l
gg
l

Αμφίβολη η αποτελεσματικότητα της DHEA στην ινομυαλγία



Το ορμονικό συμπλήρωμα DHEA ή διϋδροεπιανδροστερόνη είναι μια φυσική στεροειδής ορμόνη που παράγεται από τη χοληστερόλη στα επινεφρίδια. Η DHEA έχει παρόμοια χημική δομή με την τεστοστερόνη και τα οιστρογόνα και μετατρέπεται εύκολα σε αυτές τις ορμόνες.

Η DHEA μπορεί να είναι δημοφιλής επιλογή για τους πάσχοντες από ινομυαλγία, αλλά νέα αμερικανική μελέτη υποστηρίζει ότι δεν υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις για την αποτελεσματικότητα του, σύμφωνα με δημοσίευμα του Journal of Rheumatology.

Ερευνητική ομάδα του Νοσοκομείου Brigham and Women της Βοστόνης με επικεφαλής τον Δρ Αξελ Φινκχ εξηγεί ότι θεωρητικά το συγκεκριμένο ορμονικό συμπλήρωμα είναι χρήσιμο στην ινομυαλγία διότι η αδύναμη επινεφριδική λειτουργία και τα χαμηλά επίπεδα DHEA εντοπίζονται σε άτομα που πάσχουν από την συγκεκριμένη πάθηση.

Ωστόσο, στη μελέτη που διενεργήθηκε από τη συγκεκριμένη ομάδα ερευνητών σε δείγμα 52 γυναικών, ηλικίας κυρίως 50 και 60 ετών, διαπιστώθηκε ότι το ορμονικό συμπλήρωμα DHEA δεν παρείχε κανένα όφελος.
Πιο αναλυτικά, οι συμμετέχουσες που είχαν διαγνωστεί με ινομυαλγία, λάμβαναν για τρεις μήνες 50 ml DHEA την ημέρα και άλλους τρεις μήνες ανενεργό ψευδοφάρμακο.
Συνολικά, οι ασθενείς δεν ανέφεραν καμιά ξεκάθαρη βελτίωση αναφορικά με τον πόνο, την κόπωση, την κατάθλιψη και το άγχος, και την σωματική και πνευματική λειτουργία, με κανένα εκ των θεραπευτικών σχημάτων.
Μάλιστα, ορισμένες είχαν παρενέργειες όπως ακμή, λιπαρό δέρμα και περίσσεια τριχοφυία.

Όπως σημειώνουν οι ερευνητές είναι πιθανό, οι αυξημένες δόσεις DHEA ή η μεγαλύτερη χρονική διάρκεια της θεραπείας να βελτιώσει την αποτελεσματικότητά της. Ωστόσο, επισημαίνουν ότι, 50 ml την ημέρα είναι η πιο κοινή δόση που χρησιμοποιείται στις μελέτες ορμονών. Ωστόσο, η ινομυαλγία είναι μια χρόνια πάθηση και η μακροχρόνια ασφάλεια της DHEA είναι άγνωστη. Επειδή η ορμόνη μπορεί να μετατραπεί σε οιστρογόνο, θεωρητικά μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εκδήλωσης καρκίνου του μαστού.

12.8.09

Διαδραστική έκθεση ενημερώνει για τα αυτοάνοσα νοσήματα

Η έκθεση LEARN ενημερώνει για τα αυτοάνοσα νοσήματα


Στο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Ατόμων με Ρευματικές Παθήσεις (EULAR), το οποίο πραγματοποιήθηκε στην Κοπεγχάγη, Δανία στις 10-13 Ιουνίου 2009, ξεκίνησε το LEARN, μια μοναδική κινητή έκθεση η οποία προσφέρει τη δυνατότητα περιήγησης στο ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα και στον τρόπο που αυτό αντιδρά στα αυτοάνοσα νοσήματα.
Σκοπός της έκθεσης LEARN (Living the Experience of Autoimmune ReactioNs - ‘Βιώνοντας την εμπειρία των αυτοάνοσων αντιδράσεων’, είναι να ενισχύσει την ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τα αυτοάνοσα νοσήματα.


Τα αυτοάνοσα νοσήματα προκαλούν την εκ των έσω επίθεση του ανοσοποιητικού συστήματος στον ίδιο τον οργανισμό. Εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο υποφέρουν από περισσότερα από 80 αυτοάνοσα νοσήματα, συμπεριλαμβανομένης της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, της ψωρίασης και της νόσου του Crohn.


«Φανταστείτε ότι το ίδιο το ανοσοποιητικό σας σύστημα αρχίζει να παρερμηνεύει τα υγιή κύτταρα του οργανισμού σας και θεωρώντας τα κύτταρα αυτά επιθετικές ασθένειες ξεκινά να τους επιτίθεται» σχολίασε ο Jesper Eugen-Olsen, Ph.D., υπεύθυνος για την εργαστηριακή έρευνα του νοσοκομείου Copenhagen University Hospital, στο Hvidovre, και σύμβουλος για την έκθεση LEARN. «Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ζουν με ένα ή περισσότερα αυτοάνοσα νοσήματα και ο αριθμός αυτός μεγαλώνει. Η εντατική έρευνα για τις φλεγμονές, τη γενετική και τα αυτοάνοσα νοσήματα έχει βοηθήσει στην κατανόηση των νοσημάτων αυτών, τα οποία φαινομενικά δεν μοιάζουν να έχουν σχέση, κλινικά ωστόσο σχετίζονται. Η έρευνα αυτή έχει βοηθήσει στην ανάπτυξη συγκεκριμένων προτάσεων για τη διαχείρισή τους». Η έκθεση LEARN δημιουργήθηκε σε συνεργασία με Δανέζικες ενώσεις ασθενών, με το νοσοκομείο Hvidovre Hospital της Δανίας, και με την παγκόσμια εταιρεία στο χώρο της υγείας Abbott.

Λίγα λόγια για το LEARN
Το Learn είναι μια μοναδική διαδραστική έκθεση, η οποία επιτρέπει την περιήγηση στο ανοσοποιητικό σύστημα με στόχο να ενημερώσει και να ενισχύσει τη γνωστοποίηση των αυτοάνοσων νοσημάτων. Η έκθεση εμπλέκει τις αισθήσεις, καθιστώντας την επιστημονική πληροφόρηση διαθέσιμη με ένα νέο και εύκολα προσβάσιμο τρόπο για το ευρύ κοινό. Οι επισκέπτες μπορούν να περιηγηθούν μέσα σε μια φλέβα του σώματος, και να δουν το σώμα να επιτίθεται στον εαυτό του μαθαίνοντας παράλληλα περισσότερα για τα αυτοάνοσα νοσήματα. Ξεκινώντας από την κεντρική πλατεία Town Square της Κοπεγχάγης η έκθεση θα ταξιδέψει σε πολλούς διεθνείς προορισμούς για να παρέχει συνεχή εκπαίδευση σχετικά με τα αυτοάνοσα νοσήματα.


Σχετικά με τα Αυτοάνοσα Νοσήματα
Τα αυτοάνοσα νοσήματα χαρακτηρίζονται από ένα υπερδραστήριο ανοσοποιητικό σύστημα το οποίο επιτίθεται στα κύτταρα του ίδιου του σώματος. Περιλαμβάνουν περισσότερες από 80 παθήσεις συμπεριλαμβανομένης της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, της ψωρίασης, της νόσου του Crohn, του λύκου, της σκλήρυνσης κατά πλάκας και άλλων. Στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν είναι ξεκάθαρο πώς αναπτύσσονται τα αυτοάνοσα νοσήματα, ωστόσο οι έρευνες έχουν δείξει μια γενετική σχέση που προδιαθέτει ορισμένους ανθρώπους στην ανάπτυξη ενός ή περισσοτέρων αυτοάνοσων νοσημάτων.





7.8.09

Έχω αρθρίτιδα ...δηλαδή τι έχω?


Οι βασικοί τύποι αρθρίτιδας:
Η αρθρίτιδα είναι μια πολύ συχνή πάθηση, με 200 ταυτοποιημένους τύπους που μπορούν να χωριστούν σε τρεις βασικές ομάδες: τις φλεγμονώδεις αρθρίτιδες, όπως η ρευματοειδής και η ουρική, τις μη φλεγμονώδεις, όπως η οστεοαρθρίτιδα και η ρήξη συνδέσμων, και τις αρθρίτιδες του συνδετικού ιστού, όπως ο λύκος και η ινομυαλγία.
Οι βασικοί τύποι αρθρίτιδας:
  • οστεοαρθρίτιδα
  • ρευματοειδή αρθρίτιδα
  • αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα
  • ουρική αρθρίτιδα
  • ψευδοουρική αρθρίτιδα
Άλλοι τύποι αρθρίτιδας:
  • Λύκος
  • Ρευματική πολυμυαλγία
  • Ινομυαλγία
  • Τοπικές διαταραχές των μαλακών ιστών
  • Οσφυαλγία
  • Σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα
  • Ψωριασική αρθρίτιδα
  • Λοιμώδης αρθρίτιδα
Τι είναι η αρθρίτιδα; Η αρθρίτιδα είναι μια ποικιλία πολλών διαφορετικών παθήσεων που μπορούν να προσβάλουν τις αρθρώσεις σε οποιοδήποτε στάδιο της ζωής του ανθρώπου. Τα αίτια για την ανάπτυξη της αρθρίτιδας είναι διάφορα: φθορά των οστών της άρθρωσης, επίμονη φλεγμονή των μαλακών μορίων γύρω από μια άρθρωση, γενετική προδιάθεση, συσσώρευση κρυστάλλων ή λοίμωξη.
Ποιες είναι οι κύριες προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσει κανείς στην αρθρίτιδα; Οι άνθρωποι που πάσχουν από αρθρίτιδα αντιμετωπίζουν συχνά δυσκολίες που δυσχεραίνουν τη ζωή τους, αν και πολλές από αυτές μπορούν να ξεπεραστούν. Υπάρχουν ορισμένοι βασικοί παράγοντες που επιδρούν αρνητικά στην καθημερινότητά μας. Πρώτον, ο πόνος και η φλεγμονή περιορίζουν άμεσα αυτά που μπορούμε να κάνουμε. Δεύτερον, οι προοδευτικές βλάβες στις αρθρώσεις καθιστούν τους μυς αδύναμους και μας κάνουν λιγότερο δραστήριους. Τρίτον, ο χρόνιος πόνος εξαντλεί και περιορίζει την ικανότητα άσκησης. Τέλος, η θεραπεία ίσως έχει επιπτώσεις στην ποιότητα της ζωής μας.
Ποια είναι τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της αρθρίτιδας; Η αρθρίτιδα έχει δύο χαρακτηριστικά γνωρίσματα – τον πόνο στις αρθρώσεις και τη φλεγμονή. Χαρακτηριστικό σημάδι της αρθρίτιδας είναι η φλεγμονή της άρθρωσης, που καταλήγει σε ευαισθησία και διόγκωση. Οι άνθρωποι που υποφέρουν από αρθρίτιδα παραπονιούνται συνήθως και για δυσκαμψία των αρθρώσεων. Τα συμπτώματα διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο, ανάλογα με τον τύπο και τη σοβαρότητα της αρθρίτιδας.
Ο πόνος της αρθρίτιδας είναι ίδιος σε όλους; Όχι, η αίσθηση του πόνου στην αρθρίτιδα είναι υποκειμενική. Οι πάσχοντες νιώθουν τον πόνο με διαφορετικό τρόπο. Ο πόνος μπορεί να είναι χρόνιος,
που σημαίνει πως είναι αισθητός τον περισσότερο καιρό και διαρκεί για μεγάλες περιόδους. Οι άνθρωποι που υποφέρουν από μακροχρόνιο πόνο επιβαρύνονται και με άλλες επιπτώσεις, όπως η κατάθλιψη.
Πώς θα επηρεάσει η αρθρίτιδα τον τρόπο που αντιλαμβάνομαι τον εαυτό μου; Ένα σύνθετο ζήτημα είναι ο τρόπος με τον οποίο η αρθρίτιδα μπορεί να αλλάξει την εμφάνισή μας και το πώς βλέπουμε τον εαυτό μας. Μακροπρόθεσμα, η αρθρίτιδα επηρεάζει τόσο την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας όσο και την πραγματική μας εμφάνιση. Οι αλλαγές αυτές περισσότερο επηρεάζουν την ποιότητα ζωής ενός ανθρώπου παρά προκαλούν κάποια εμφανή αναπηρία.
Η φύση του πόνου βοηθά στη διάγνωση του τύπου της αρθρίτιδας; Συνήθως όχι. Οι φλεγμονώδεις αρθρώσεις προκαλούν πόνο και όταν βρίσκονται σε ακινησία και όταν κινούνται. Ο πόνος της αρθρίτιδας σχετίζεται κανονικά με την ευαισθησία των αρθρώσεων: όταν πιέζουμε μια
άρθρωση, πονάει. Όσο πιο ενεργή είναι η αρθρίτιδα, τόσο πιο ευαίσθητες θα είναι οι αρθρώσεις.
Γιατί η αρθρίτιδα μας κάνει να αισθανόμαστε τόσο κουρασμένοι; Χαρακτηριστικό γνώρισμα της αρθρίτιδας είναι η αίσθηση μεγάλης κόπωσης. Σχετίζεται στενά με τον πόνο και την έλλειψη καλής διάθεσης ή ακόμη και με την κατάθλιψη, που είναι σύνηθες φαινόμενο στην αρθρίτιδα. Η κόπωση οφείλεται στο λιγοστό ύπνο, τους αδύναμους μυς και τη
συνολική επίδραση της πάθησης στο σώμα και το μυαλό.
Τι είναι η φλεγμονή; Όταν το ανοσοποιητικό σύστημα αντιμετωπίζει κάποια λοίμωξη, η πρώτη αντίδραση είναι η φλεγμονή. Τα σιτευτικά κύτταρα απελευθερώνουν ισταμίνη, αυξάνοντας τη ροή του αίματος και προκαλώντας ερυθρότητα και αίσθηση θερμότητας. Τα αιμοφόρα αγγεία πάνω από την άρθρωση διαστέλλονται, ενώ αυτά που βρίσκονται από κάτω συστέλλονται και η άρθρωση διογκώνεται. Λευκά αιμοσφαίρια συσσωρεύονται στην περιοχή και απελευθερώνουν ποικιλία ενεργών ουσιών. Ο συνδυασμός της διόγκωσης του ιστού και των ουσιών που απελευθερώνουν τα λευκοκύτταρα διεγείρει τις νευρικές απολήξεις και προκαλεί πόνο.
Ποιες αρθρώσεις προσβάλλονται; Οι περισσότερες μορφές αρθρίτιδας προσβάλλουν τις μικρές αρθρώσεις στα χέρια και τα πόδια και τις μεγάλες αρθρώσεις στα γόνατα και τα ισχία. Όταν οι αρθρώσεις πονούν, έχουν διογκωθεί και είναι δύσκαμπτες, δεν λειτουργούν σωστά. Μια φλεγμονή που επιμένει μπορεί να προκαλέσει βλάβη στην άρθρωση. Τελικά, η βλάβη γίνεται μη αναστρέψιμη και οι αρθρώσεις αλλάζουν μορφή. Τα πρώιμα στάδια αυτής της κατάστασης διαφέρουν, αλλά το τελικό αποτέλεσμα της βλάβης είναι η οστεοαρθρίτιδα και η απώλεια της λειτουργίας της άρθρωσης.
Προσβάλλονται μόνο οι αρθρώσεις; Οι βλάβες στον χόνδρο και το οστό συνοδεύονται από βλάβες στους τένοντες και τα μαλακά μόρια που περιβάλλουν τις αρθρώσεις. Αυτό μπορεί να μην είναι ορατό στην αρχή, αλλά αργότερα μπορεί να προκαλέσει συνήθεις ανωμαλίες. Πολλές μορφές αρθρίτιδας σχετίζονται με μεταβολές στο δέρμα ή σε εσωτερικά όργανα, επειδή προσβάλλουν όλα τα συστήματα του σώματος. Ορισμένες φορές, επηρεάζονται ακόμη και τα μάτια. Ωστόσο, η οστεοαρθρίτιδα δεν προσβάλλει εσωτερικά όργανα.
Ποιος έχει τις περισσότερες πιθανότητες να προσβληθεί από αρθρίτιδα; Οποιοσδήποτε μπορεί να εμφανίσει αρθρίτιδα. Η πάθηση εμφανίζεται σε άντρες και γυναίκες κάθε ηλικίας, μερικές φορές ακόμη και σε παιδιά. Κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα γιατί ορισμένοι άνθρωποι εμφανίζουν αρθρίτιδα. Περίπου το 60% των ατόμων άνω των 85 ετών πάσχει από αρθρίτιδα. Αυτός ο αριθμός δεν περιλαμβάνει μόνο τους πάσχοντες από οστεοαρθρίτιδα που εκδηλώνεται κατά το γήρας, αλλά και τους πάσχοντες από αρθρίτιδα που εκδηλώνεται σε νεότερες ηλικίες και έχει σωρρευτικές και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.
ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ
Πόνος, φλεγμονή, διόγκωση και δυσκαμψία είναι τα χαρακτηριστικά συμπτώματα που αναζητούν οι γιατροί όταν προσπαθούν να αναγνωρίσουν την αρθρίτιδα. Ορισμένες φορές, τα συμπτώματα αυτά συνοδεύονται από άλλα γνωρίσματα, όπως απώλεια της λειτουργικότητας και αίσθημα αφόρητης κόπωσης ή γενικά συμπτώματα που επηρεάζουν συνολικά το σώμα.
ΣΥΜΠΤΩΜΑ,,,,,,,,,,,,,,,,,,ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ
Πόνος
Ο πόνος σε μια άρθρωση μπορεί να είναι ήπιος, μέτριος ή σοβαρός
και είναι συνήθως χρόνιος (μεγάλης διάρκειας). Ο πόνος της
άρθρωσης είναι σύμπτωμα όλων των τύπων αρθρίτιδας.
Φλεγμονή
Η φλεγμονή είναι σύμπτωμα διαφόρων τύπων φλεγμονώδους
αρθρίτιδας, καθώς και πολλών περιπτώσεων οστεοαρθρίτιδας.
Διόγκωση
Είτε ο υμένας που καλύπτει το εσωτερικό της άρθρωσης διογκώνεται,
είτε η άρθρωση γεμίζει με υγρό. Η διόγκωση συνήθως υποδεικνύει
φλεγμονώδη αρθρίτιδα.
Ακαμψία
Η πρωινή δυσκαμψία που διαρκεί περισσότερο από μία ώρα
υποδεικνύει κάποια μορφή αρθρίτιδας. Η δυσκαμψία έπειτα από
άσκηση ή αδράνεια υποδεικνύει συνήθως οστεοαρθρίτιδα.

5.8.09

Τα οφέλη της υδροθεραπείας / λουτροθεραπείας

Ενδείξεις,αντενδείξεις & τρόποι χρήσης των θερμομεταλλικών πόρων για διάφορες παθήσεις κατά σύστημα

(1) Καλυπτήριο σύστημα
(2) Καρδιαγγειακό σύστημα
(3) Γαστρεντερικό σύστημα
(4) Ρευματικά και αυτοάνοσα νοσήματα
(5) ΩΡΛ παθήσεις
Η λουτροθεραπεία με φυσικούς πόρους, που περιέχουν θείο ή θειϊκές ενώσεις θεωρείται ότι έχει θετική επίδραση στο καλυπτήριο σύστημα.

Η μέθοδος έχει χρησιμοποιηθεί σε ποικίλες χρόνιες δερματοπάθειες αλλά οι περισσότερες αξιόλογες μελέτες αναφέρονται στη χρήση των φυσικών πόρων ως συμπληρωματική θεραπεία στην ψωρίαση, τη σμηγματορροϊκή δερματίτιδα, την ατοπική δερματίτιδα και την ακμή. Η σύγχρονη εφαρμογή ηλιοθεραπεία ή η ταυτόχρονη έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία με τεχνικά μέσα υπό την μορφή φωτόλουτρων, αυξάνει την αποτελεσματικότητα αυτών των φυσικών πόρων στις προαναφερόμενες παθήσεις.
Η θερμοκρασία του φυσικού πόρου δεν φαίνεται να παίζει ιδιαίτερο ρόλο στην αποτελεσματικότητά τους επί των αναφερθέντων δερματολογικών παθήσεων. Η συνολική διάρκεια της λουτροθεραπείας καθορίζεται από τον δερματολόγο ή τον κλινικό θεράποντα γιατρό και εκτιμάται ότι πρέπει να κυμαίνεται ανάλογα με την πάθηση και την βαρύτητά της από 2 ως 4 εβδομάδες και η διάρκεια της κάθε λουτροθεραπείας από 15 min ως 30 min.

Η εφαρμογή ιλυοθεραπείας με θειούχους πηλούς (λασπόλουτρα) έχει τα ίδια θετικά αποτελέσματα. Δεν αναφέρονται αντενδείξεις από τη χρήση αυτών καθ'; εαυτών των θειούχων φυσικών πόρων για λουτροθεραπεία. Πρέπει να λαμβάνονται μέτρα προστασίας, μόνο σε ότι αφορά τη θερμοκρασία του φυσικού πόρου. Η χρήση νερού υψηλής θερμοκρασίας προκαλεί υπόταση που μπορεί να καταλήξει σε συγκοπική κρίση λόγω της αναπτυσσόμενης περιφερικής αγγειοδιαστολής.
Καρδιαγγειακό σύστημα - Η σκληρότητα του νερού εξαρτάται κυρίως από τη συγκέντρωση δυο κατιόντων, του ασβεστίου (Ca) και του μαγνησίου (Mg). Από την ανασκόπηση των υπαρχόντων μελετών φαίνεται ότι τα πιθανά ευεργετικά αποτελέσματα του σκληρού νερού σχετίζονται κυρίως με την περιεχόμενη σε αυτό ποσότητα μαγνησίου. Πράγματι, η λήψη νερού πλούσιου σε μαγνήσιο ιδιαίτερα από πληθυσμούς με διατροφή χαμηλή σε μαγνήσιο, έχει βρεθεί ότι προασπίζει έναντι της εμφάνισης στεφανιαίας νόσου, επειδή αναστέλλει την εξέλιξη τη αθηρωματικής πλάκας, ενώ ταυτόχρονα μειώνει του δείκτες φλεγμονής, όπως η CRP.

Γαστρεντερικό σύστημα -
Υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι ένας μήνας ποσιθεραπείας με μεταλλικό νερό πλούσιο σε διτανθρακικά, ασβέστιο και μαγνήσιο έχει θετική επίδραση στη συμπτωματολογία της λειτουργικής δυσπεψίας, ιδιαίτερα εκείνης με προεξάρχουσα τη διαταραχή αντρο - δωδεκαδακτυλικής κινητικότητας και καθυστέρησης της γαστρικής κένωσης. Το μεταλλικό νερό με τα παραπάνω χαρακτηριστικά βελτιώνει τη μεταγευματική δυσφορία, το αίσθημα διάτασης και το μετεωρισμό τόσο σε χρονική διάρκεια, όσο και σε ένταση των συμπτωμάτων. Το γεγονός ερμηνεύεται, από βελτίωση του ρυθμού της γαστρικής κένωσης, που συνεπάγεται βελτίωση των δυσπεπτικών ενοχλημάτων μεταγευματικά.

Ρευματικά και αυτοάνοσα νοσήματα -
Τα σημαντικότερα αυτοάνοσα/ρευματικά νοσήματα στα οποία έχει μελετηθεί η επίδραση της υδροθεραπείας/λουτροθεραπείας είναι η οστεοαρθρίτιδα γόνατος και ισχίου, η
ινομυαλγία, η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα.

Υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να τεκμηριώνουν την ευεργετική επίδραση της υδροθεραπείας ή λουτροθεραπείας στον πόνο και τη λειτουργικότητα σε ασθενείς με σύνδρομο ινομυαλγίας [1]. Υπάρχουν επίσης πολύ καλά στοιχεία που υποστηρίζουν ότι σε ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα του ισχίου ή της κατά γόνυ άρθρωσης η υδροθεραπεία στους 32 ως 36ο βελτιώνει τον πόνο και τη λειτουργικότητα, χωρίς όμως να είναι βέβαιο αφενός με ποιον τρόπο και αφετέρου αν αναστέλλεται η εξέλιξη της νόσου [2].

Τα αντίστοιχα στοιχεία για τη χρήση ιαματικών νερών (θειούχων ή Νεκράς Θάλασσας) σε θερμοκρασία 31 ως 34ο σε ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα ή με ρευματοειδή αρθρίτιδα δεν είναι τόσο ισχυρά [3, 4]. Στοιχεία από τυχαιοποιημένες μελέτες υποστηρίζουν επίσης ευνοϊκή επίδραση της λουτροθεραπείας (στους 37ο ή σε πηγές με ραδόνιο) για ασθενείς που πάσχουν από αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα [5, 6].

ΩΡΛ παθήσεις -
Η χρήση των θερμομεταλλικών νερών θεωρείται ότι έχει θετική επίδραση σε περιορισμένο αριθμό παθήσεων της περιοχής κεφαλής και τραχήλου, κυρίως σε οξείες και χρόνιες φλεγμονές του ανώτερο αναπνευστικού συστήματος. Το υψηλότερο επίπεδο βιβλιογραφικής τεκμηρίωσης αφορά σε μελέτες για τη χρήση των θερμομεταλλικών νερών και των παραγώγων τους στις φλεγμονώδεις παθήσεις της μύτης.

Πηγή: Auth.gr - Αρχικός Τίτλος Μελέτης: Τα θειούχα ιαματικά λουτρά έχουν ευεργετική επίδραση στο καλυπτήριο σύστημα
Φωτογραφίες: Όλες οι φωτογραφίες είναι από το προσωπικό μου αρχείο από τις ιαματικές πηγές Λουτρών Λουτρακίου ή Λουτρών Πόζαρ (Αριδαία) που αναβλύζουν σε υψόμετρο 360 -390 μ. στην Πέλλα.

Επιστημονική έρευνα του ΑΠΘ για τις θεραπευτικές ιδιότητες των Ελληνικών λουτροπόλεων


Στο «μικροσκόπιο» οργανωμένης επιστημονικής έρευνας βρίσκονται για πρώτη φορά 70 ελληνικές λουτροπόλεις. Η Ομάδα Ιατρικής Μελέτης των Θερμομεταλλικών Νερών του ΑΠΘ μελετά τις βιολογικές και ιατρικές παραμέτρους των νερών τους, με στόχο την τεκμηρίωση των ενδείξεων και αντενδείξεων υδροθεραπείας για καθεμία απ αυτές.

Το ερευνητικό έργο, με τίτλο «Υδριάδες», που γίνεται με αρωγούς τον Σύνδεσμο Δήμων και Κοινοτήτων Ιαματικών Πηγών Ελλάδος και τη Θερμαλιστική Εταιρεία, θα καταλήξει στην έκδοση υγειονομικών εκθέσεων για τις θεραπευτικές ιδιότητες της κάθε πηγής, με στόχο την τελική αναγνώριση και αδειοδότησή τους ως κέντρα θεραπευτικού τουρισμού, σύμφωνα με τον νόμο 3498/2006.

Η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και αναμένεται να ολοκληρωθεί τους επόμενους μήνες, ενώ τα έως τώρα συμπεράσματα παρουσιάστηκαν χθες σε ημερίδα στη Θεσσαλονίκη.

Θεραπεία ή αυθυποβολή;
Οι θεραπευτικές ιδιότητες των ιαματικών νερών είναι πραγματικές ή βρίσκονται στη φαντασία των λουομένων; Σε ποιον βαθμό ανακουφίζουν ή/και θεραπεύουν τα διάφορα νοσήματα και κατά πόσο πρόκειται για μια μορφή... αυθυποβολής;

Το ερευνητικό έργο κλήθηκε να απαντήσει μεταξύ άλλων και σε αυτό το ερώτημα και έχει ήδη καταλήξει στην απάντηση: «Η αυθυποβολή υπάρχει έως έναν βαθμό, αλλά σίγουρα οι θεραπευτικές ιδιότητες των ιαματικών φυσικών πόρων δεν είναι κάτι που υπάρχει στη φαντασία του κόσμου. Υπάρχει πίσω του κάτι σοβαρότερο», είπε στο «Εθνος» ο επιστημονικός υπεύθυνος του έργου, επίκουρος καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ Μ. Τσαλιγόπουλος.

Σύμφωνα με τα πρώτα αποτελέσματα που παρουσιάστηκαν στη χθεσινή ημερίδα, η λουτροθεραπεία έχει θετικές επιδράσεις σε μια σειρά από παθήσεις, που αφορούν δερματοπάθειες, το καρδιαγγειακό και γαστρεντερικό σύστημα, ρευματικά και αυτοάνοσα νοσήματα, καθώς και παθήσεις ΩΡΛ.
  • Συγκεκριμένα, η λουτροθεραπεία με φυσικούς πόρους που περιέχουν θείο ή θειικές ενώσεις αναφέρεται ως συμπληρωματική θεραπεία στην ψωρίαση, τη σμηγματορροϊκή δερματίτιδα, την ατοπική δερματίτιδα και την ακμή. Τα ίδια θετικά αποτελέσματα έχει η ιλυοθεραπεία με θειούχους πηλούς (λασπόλουτρα).
  • Η λήψη σκληρού νερού, πλούσιου σε μαγνήσιο, προασπίζει έναντι της εμφάνισης στεφανιαίας νόσου, καθώς αναστέλλει την εξέλιξη της αθηρωματικής πλάκας.
  • Ενας μήνας ποσιθεραπείας με μεταλλικό νερό πλούσιο σε διτανθρακικά, ασβέστιο και μαγνήσιο, έχει θετική επίδραση στη συμπτωματολογία της λειτουργικής δυσπεψίας.
  • Η υδροθεραπεία/λουτροθεραπεία έχει ευεργετική επίδραση σε ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα γόνατος και ισχίου, ινομυαλγία, ρευματοειδή αρθρίτιδα και αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα.
  • Τέλος, η χρήση θερμομεταλλικών νερών έχει θετική επίδραση σε περιορισμένο αριθμό παθήσεων της περιοχής κεφαλής και τραχήλου, κυρίως σε οξείες και χρόνιες φλεγμονές του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος.
  • Σε παιδιά που πάσχουν από υποτροπιάζουσες λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού, η εισπνοή ατμού θειώδους νερού μειώνει τον αριθμό των προσβολών και των ημερών απουσίας από το σχολείο για διάστημα ενός τριμήνου μετά τη θεραπεία.

Βασίλης Ιγνατιάδης - ethnos.gr (10/3/2009)

<< ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ

3.8.09

Κεφαλαλγία και Ύπνος

Η σχέση ύπνου και κεφαλαλγίας είχε επισημανθεί ήδη από νευρολόγους του 18ου αιώνα. Κεφαλαλγία και διαταραχές του ύπνου είναι συμπτώματα που συχνά συνυπάρχουν στο ίδιο άτομο είτε γιατί το ένα προκαλεί το άλλο, είτε γιατί είναι συμπτώματα κοινού παθογενετικού μηχανισμού ή κοινής υποκείμενης νόσου. Πρόσφατες βιοχημικές και λειτουργικές απεικονιστικές μελέτες σε ασθενείς με πρωτοπαθείς κεφαλαλγίες συνηγορούν στο ότι οι φυσιολογικοί μηχανισμοί ρύθμισης του ύπνου και ορισμένοι από τους μηχανισμούς πρόκλησης των πρωτοπαθών κεφαλαλγιών αλληλοεπικαλύπτονται. Επίσης, πρωτοπαθείς διαταραχές του ύπνου όπως η αϋπνία, η υπερυπνία, οι άπνοιες του ύπνου συχνά μπορεί να προκαλέσουν κεφαλαλγία και αϋπνία. Επιπλέον, ψυχιατρικά και ρευματολογικά νοσήματα συνοδεύονται από κεφαλαλγία και αϋπνία. Η ταξινόμηση των κεφαλαλγικών συνδρόμων και η διερεύνηση από το ιστορικό υποκειμενικών διαταραχών του ύπνου θα διευκολύνει μια ορθή διαγνωστική προσέγγιση.


Η μελέτη της φυσιολογίας και της παθοφυσιολογίας του ύπνου καθώς επίσης η μελέτη της συμπεριφοράς των νοσημάτων κατά τη διάρκεια του ύπνου έχει ελκύσει το ενδιαφέρον των επιστημόνων τις τελευταίες δεκαετίες. Άλλωστε ο ύπνος καλύπτει το ένα τρίτο της ζωής του ανθρώπου και τα ποικίλα νοσήματα που τον μαστίζουν δεν υφίστανται μόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας αλλά εξίσου και κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Η κεφαλαλγία είναι η συχνότερη νευρολογική νόσος και η σχέση της με τον ύπνο έχει επισημανθεί ήδη από νευρολόγους του 18ου αιώνα. Η σχέση αυτή είναι αμφίδρομη και συχνά παράδοξη και αινιγματική. Είναι γνωστό ότι η στέρηση ύπνου αλλά και ο υπερβολικός ύπνος αποτελούν εκλυτικά αίτια κεφαλαλγιών γενικότερα, και ειδικότερα της ημικρανίας, όπως και αντιστρόφως ο ύπνος συχνά τερματίζει μια ημικρανική κρίση. Στην κλινική πρακτική, κεφαλαλγία και διαταραχές του ύπνου είναι συμπτώματα που συχνά συνυπάρχουν στο ίδιο άτομο, είτε γιατί το ένα προκαλεί το άλλο, είτε γιατί πρόκειται για εκδήλωση κοινού παθογενετικού μηχανισμού ή κοινό σύμπτωμα υποκείμενης νόσου.


Επιπλέον, ορισμένες πρωτοπαθείς κεφαλαλγίες, όπως η ημικρανία, η αθροιστική κεφαλαλγία και η χρόνια παροξυσμική ημικρανία, συχνά εκδηλώνονται κατά τη διάρκεια του ημερήσιου και νυχτερινού ύπνου, όπως επίσης το σύνδρομο της υπνικής κεφαλαλγίας που πρόσφατα περιγράφηκε, συμβαίνει αποκλειστικά κατά τη διάρκεια του ύπνου. Πολλά στοιχεία συνηγορούν στο ότι οι φυσιολογικοί μηχανισμοί ρύθμισης του ύπνου, καθώς και ορισμένοι από τους μηχανισμούς πρόκλησης των πρωτοπαθών κεφαλαλγιών, αλληλοεπικαλύπτονται, με συνέπεια να ευνοείται η έκλυση των κεφαλαλγιών αυτών κατά τον ύπνο σε άτομα με βιολογική προδιάθεση. Πρόσφατες βιοχημικές και λειτουργικές απεικονιστικές μελέτες του εγκεφάλου ασθενών με πρωτοπαθείς κεφαλαλγίες αποδεικνύουν την ύπαρξη ορισμένων κοινών κεντρικών μηχανισμών που ευθύνονται για την πρόκληση κεφαλαλγίας ενώ ταυτόχρονα είναι και ρυθμιστές του ύπνου.


Φυσιολογία του ύπνου
Ο ύπνος είναι μια διαδικασία ομοιόστασης σε εξωγενή και ενδογενή ερεθίσματα. Η ανατομία και η φυσιολογία του ύπνου παρέχουν ενδείξεις για κοινούς μηχανισμούς και κοινή παθοφυσιολογία μεταξύ του ύπνου και ορισμένων πρωτοπαθών κεφαλαλγιών, έτσι ώστε να εικάζεται ότι ορισμένες πρωτοπαθείς κεφαλαλγίες αποτελούν κεντρικά καθοριζόμενες χρονοβιολογικές διαταραχές και προκύπτουν από έλλειμμα στη λειτουργικότητα των δομών που σχετίζονται με προσαρμοστικούς μηχανισμούς ομοιόστασης.
Ο φυσιολογικός ύπνος ακολουθεί τον κιρκάδιο ρυθμό εμφάνισης (επανάληψη του ίδιου φαινομένου ανά 24-25 ώρες), χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη 4-6 διαδοχικών κύκλων, ο καθένας των οποίων διαρκεί περίπου 90 λεπτά, και συνίσταται από δύο φάσεις: την NREΜ φάση (ύπνος χωρίς ταχείες οφθαλμικές κινήσεις) και την βραχύτερης διάρκειας REM φάση (ύπνος με ταχείες οφθαλμικές κινήσεις). Ο ύπνος NREM αποτελείται από τέσσερα στάδια Ι, ΙΙ, ΙΙΙ και ΙV, που χαρακτηρίζονται από αυξανόμενο βάθος του ύπνου (Ι και ΙΙ ελαφρύς ύπνος, ΙΙΙ και ΙV βαθύς ύπνος). Σε νέους ενήλικες το 75% περίπου του ύπνου αποτελείται από την NREM φάση και το 25% από την REM φάση5. Κατά τις πρώτες ώρες του ύπνου είναι αυξημένη η ποσότητα των σταδίων ΙΙΙ και IV του NREM ύπνου, ενώ η διάρκεια της REM φάσης αυξάνει προς το τέλος της νύχτας.


Μεταβολές στην αρχιτεκτονική του ύπνου επέρχονται με την πάροδο της ηλικίας έτσι ώστε σε ηλικιωμένα άτομα να παρατηρείται ελάττωση μέχρι εξαφάνιση των βαθύτερων σταδίων του ύπνου (ΙΙΙ και IV του NREM ύπνου) καθώς επίσης μείωση της ποσότητας του REM ύπνου, συχνές νυχτερινές αφυπνίσεις και μικρής διάρκειας ημερήσια επεισόδια ύπνου6.
Από ανατομικής πλευράς σε πειραματικά μοντέλα φαίνεται ότι τα ευοδωτικά κύτταρα για τον REM ύπνο εντοπίζονται στον πλάγιο πυρήνα του δικτυωτού σχηματισμού της γεφύρας ενώ τα ανασταλτικά κύτταρα στο νοραδρενεργικό υπομέλανα τόπο και στους σεροτονινεργικούς ραχιαίους πυρήνες της ραφής. Ο NREM ύπνος ρυθμίζεται από ένα διάσπαρτο δίκτυο κυτταρικών ομάδων, το οποίο εξαπλούται στο εγκεφαλικό στέλεχος, στον διεγκέφαλο και στον πρόσθιο εγκέφαλο. Οι κυριότερες περιοχές που εμπλέκονται στη ρύθμιση του ΝREM ύπνου είναι ο προμηκικός πυρήνας της μονήρους δεσμίδας, ο δικτυωτός πυρήνας του θαλάμου, ο πρόσθιος υποθάλαμος και η βασική μοίρα του προσθίου εγκεφάλου.


Ποικίλοι νευροδιαβιβαστές εμπλέκονται στη διαδικασία της εγρήγορσης και του ύπνου εξαρτώμενοι από τα ανατομικά συστήματα τα οποία ενεργοποιούνται. Η ακετυλοχολίνη φαίνεται ότι είναι υπεύθυνη για την ενεργοποίηση της εγρήγορσης και του REM ύπνου. Αντίθετα, ουσίες που αυξάνουν τη νορεπινεφρίνη στις συνάψεις αναστέλλουν τον REM ύπνο. Η σεροτονίνη, η ντοπαμίνη, η ισταμίνη, το γ-αμινοβουτυρικό οξύ, η αδενοσίνη, τα οπιοειδή και άλλα νευροπεπτίδια εμπλέκονται στη διαδικασία ύπνου και εγρήγορσης, αλλά ο ακριβής ρόλος τους παραμένει ασαφής. Ως προς τη ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού εμφάνισης του ύπνου, φαίνεται ότι ο κυριότερος βηματοδότης είναι ο υπερχιασματικός πυρήνας του υποθαλάμου, μέσω του οποίου, από ερεθίσματα που έρχονται από τον αμφιβληστροειδή, εκκρίνεται από την επίφυση η μελατονίνη.


Πρωτοπαθείς κεφαλαλγίες και ύπνος
Οι πρωτοπαθείς κεφαλαλγίες: αθροιστική κεφαλαλγία, ημικρανία, χρόνια παροξυσμική ημικρανία καθώς και η πρόσφατα περιγραφείσα υπνική κεφαλαλγία χαρακτηρίζονται από στενή σχέση με τον κύκλο ύπνος-εγρήγορση καθώς και με άλλους κιρκάδιους ρυθμούς, γεγονός που υποδηλώνει, όπως ήδη αναφέρθηκε, ότι πιθανώς πρόκειται για κεντρικά καθοριζόμενες χρονοβιολογικές διαταραχές, που προκύπτουν από έλλειμμα στη λειτουργικότητα των δομών που σχετίζονται με προσαρμοστικούς μηχανισμούς ομοιόστασης. Από κλινικής πλευράς η ημικρανία, η χρόνια παροξυσμική ημικρανία και ιδιαίτερα η αθροιστική κεφαλαλγία εμφανίζονται πολύ συχνά κατά τη διάρκεια του ύπνου, και η υπνική κεφαλαλγία αποκλειστικά κατά τον ύπνο. Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι η ημικρανία και η χρόνια παροξυσμική ημικρανία συχνότερα εκλύονται κατά την REM φάση του ύπνου και κατά την αφύπνιση, περίοδοι κατά τις οποίες αυξάνεται η δραστηριότητα του αυτόνομου νευρικού συστήματος και ελαττώνεται η ποσότητα της σεροτονίνης στο αίμα. Ανάλογη ελάττωση της σεροτονίνης στο αίμα παρατηρείται και στις ημικρανικές κρίσεις ασχέτως με το χρόνο εμφάνισής τους. Από την άλλη πλευρά, η στέρηση ύπνου και ο διακοπτόμενος ύπνος είναι δυνατόν να προκαλέσουν την έκλυση των πρωτοπαθών κεφαλαλγιών, ενώ είναι γνωστό ότι συχνά η ημικρανία υφίεται μετά από ύπνο.


Τόσο η ημικρανία όσο και η αθροιστική κεφαλαλγία ακολουθούν συχνά ένα κιρκάδιο ρυθμό εμφάνισης με έξαρση τις πρώτες πρωινές ώρες. Οι ασθενείς μάλιστα με αθροιστική κεφαλαλγία περιγράφουν την κεφαλαλγία τους σαν ένα ρολόι που ακολουθεί ένα ημερήσιο κιρκάδιο ρυθμό με έξαρση κατά τις 1-2 π.μ., 1-3 μ.μ. και 9 μ.μ. Εξίσου κυκλική εμφάνιση και μέσα στο έτος παρατηρείται στην αθροιστική κεφαλαλγία με έξαρση της συχνότητας εμφάνισης 2 εβδομάδες μετά το χειμερινό και θερινό ηλιοστάσιο (που για το βόρειο ημισφαίριο είναι η 21η Δεκεμβρίου και η 21η Ιουνίου) και ελάττωσή της 2 εβδομάδες μετά την αλλαγή της ώρας (τον Απρίλιο και Οκτώβριο αντίστοιχα). Τα παραπάνω χαρακτηριστικά συνηγορούν υπέρ υποθαλαμικής εμπλοκής στη γένεση των πρωτοπαθών κεφαλαλγιών και ιδιαίτερα της ημικρανίας και της αθροιστικής κεφαλαλγίας. Όμως και τα συμπτώματα που συχνά προηγούνται μιας ημικρανικής κρίσης, όπως ευφορία, ευερεθιστότητα, κατάθλιψη, πείνα και δίψα, εμπλέκουν τον υποθάλαμο. Επίσης η πυροδότηση των ημικρανικών κρίσεων από αλλαγές του εσωτερικού ή εξωτερικού περιβάλλοντος (έμμηνος ρύση, jet-lag σύνδρομο, εναλλασσόμενα ωράρια εργασίας, κλιματολογικοί παράγοντες, αλλαγές εποχής, αλλαγές στη θερμοκρασία και τη βαρομετρική πίεση, συναισθηματικές αλλαγές και αλλαγές στις κοινωνικές συνήθειες) ενισχύει την άποψη της συμμετοχής του υποθαλάμου στις πρωτοπαθείς κεφαλαλγίες.


Κοινοί ανατομικοί σχηματισμοί που εμπλέκονται στη ρύθμιση του ύπνου και στην γένεση των κεφαλαλγιών είναι: ο υπερχιασματικός πυρήνας του υποθαλάμου ο οποίος σχετίζεται με την έκκριση της μελατονίνης, ο υπομέλανας τόπος που είναι ο κύριος νοραδρενεργικός πυρήνας και οι ραχιαίοι πυρήνες της ραφής οι οποίοι είναι οι κύριοι σεροτονεργικοί πυρήνες. Κοινοί νευροδιαβιβαστές για τη ρύθμιση του ύπνου αλλά και για την πρόκληση των πρωτοπαθών κεφαλαλγιών είναι οι κατεχολαμίνες, η νορεπινεφρίνη, η σεροτονίνη και οι προσταγλανδίνες. Ο ρόλος της μελατονίνης στη ρύθμιση του ύπνου είναι ήδη γνωστός. Η μελατονίνη εκκρίνεται από την επίφυση, με ερεθίσματα που ξεκινούν από τον αμφιβληστροειδή και μέσω του υπερχιασματικού πυρήνα καταλήγουν στην επίφυση. Όμως, η ενδογενής μελατονίνη, η οποία θεωρείται ως ο ισχυρότερος βιολογικός ρυθμιστής του κιρκάδιου ρυθμού του ύπνου, ενοχοποιείται και για την παθογένεση της ημικρανίας, παρόλο που ο ρόλος αυτός δεν είναι πλήρως διευκρινισμένος. Η μελατονίνη ενισχύει τη δράση των GABA-εργικών κυκλωμάτων στον πόνο, τροποποιεί την είσοδο ιόντων Ca στα εγκεφαλικά κύτταρα με συνέπεια αλλαγές στον τόνο των εγκεφαλικών αγγείων, τροποποιεί τους υποδοχείς της 5ΗΤ2 στις εγκεφαλικές αρτηρίες και τέλος αναστέλλει τη σύνθεση της προσταγλανδίνης Ε2 η οποία μαζί με άλλες ουσίες ευθύνεται για άσηπτη περιαγγειακή φλεγμονή.


Εργαστηριακές εξετάσεις έχουν δείξει ελάττωση των επιπέδων μελατονίνης στο πλάσμα και στα ούρα ασθενών με ημικρανικό status, καταμήνια ημικρανία, αθροιστική κεφαλαλγία και υπνική κεφαλαλγία αλλά και σε ασθενείς με διαταραχές του ύπνου και ιδιαίτερα διαταραχές του κιρκάδιου ρυθμού. Η χορήγηση μελατονίνης, ως προφυλακτική θεραπεία της αθροιστικής κεφαλαλγίας, φαίνεται να είναι επιτυχής σε ορισμένους ασθενείς, ιδιαίτερα σε αυτούς με επεισοδιακή αθροιστική κεφαλαλγία, αλλά ακόμα δεν έχουν πλήρως αποσαφηνιστεί η δοσολογία, ο χρόνος και η διάρκεια χορήγησής της. Επιπλέον λειτουργικές απεικονιστικές εξετάσεις (ΡΕΤ) αποδεικνύουν την υπερδραστηριότητα εγκεφαλικών πυρήνων, που θεωρούνται υπεύθυνοι για τη ρύθμιση του ύπνου, κατά τη διάρκεια ορισμένων πρωτοπαθών κεφαλαλγιών, όπως π.χ. υπερδραστηριότητα των ραχιαίων πυρήνων της ραφής πριν και κατά τη διάρκεια της ημικρανικής κρίσης και υπερδραστηριότητα του προσθιοπλάγιου υποθαλαμικού πυρήνα κατά τη διάρκεια της αθροιστικής κεφαλαλγίας. Τέλος, η θεραπευτική αντιμετώπιση ορισμένων κεφαλαλγιών, όπως της αθροιστικής κεφαλαλγίας και της υπνικής κεφαλαλγίας, με λίθιο, το οποίο αυξάνει τα νυχτερινά επίπεδα της μελατονίνης στο αίμα, ενισχύει την άποψη ότι η μελατονίνη είναι νευροδιαβιβαστής που εκτός από τη ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού εμφάνισης του ύπνου διαδραματίζει σημαντικό ρόλο και στον κιρκάδιο ρυθμό εμφάνισης ορισμένων κεφαλαλγιών και στην πρόκλησή τους. Επιπλέον, το λίθιο συναθροίζεται επιλεκτικά στον υποθάλαμο και αυξάνει και σταθεροποιεί τη μεταβίβαση της σεροτονίνης στο ΚΝΣ καθώς επίσης αυξάνει την απορρόφηση της τρυπτοφάνης η οποία μετατρέπεται σε σεροτονίνη και προάγει έτσι τη σεροτονεργική νευροδιαβίβαση. Η τρυπτοφάνη και η σεροτονίνη λειτουργούν ως πρόδρομες ουσίες για τη σύνθεση της μελατονίνης.


Υπνική κεφαλαλγία
Η υπνική κεφαλαλγία είναι μια σπάνια καλοήθης κεφαλαλγία και αποτελεί την καλύτερη απόδειξη της σχέσης ύπνου και κεφαλαλγίας. Περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Raskin στο περιοδικό Headache το 198827 και αναφέρεται επίσης με τους όρους "κεφαλαλγία της φοράς του ρολογιού" (clockwise headache) ή "κεφαλαλγία ξυπνητήρι" (alarm clock headache). Στη διεθνή βιβλιογραφία έχουν περιγραφεί μέχρι σήμερα περίπου 70 ασθενείς. Πρόσφατα συμπεριελήφθη στη νέα ταξινόμηση των κεφαλαλγιών και θεωρείται ως πρωτοπαθής κεφαλαλγία.
Η ηλικία εμφάνισης της υπνικής κεφαλαλγίας είναι γύρω στα 60 έτη και εκδηλώνεται και στις δύο φάσεις του ύπνου (ΝREM και REM). Τα χαρακτηριστικά της υπνικής κεφαλαλγίας είναι: διάχυτη μέτριας έντασης αμφοτερόπλευρη ή ετερόπλευρη κεφαλαλγία, χωρίς σφύζοντα χαρακτήρα. Από τους Evers και Goadsby, με βάση τις περιγραφείσες περιπτώσεις στη βιβλιογραφία, έχουν προσδιορισθεί πρόσφατα ορισμένα χαρακτηριστικά της υπνικής κεφαλαλγίας (Neurology 2003) και αυτά είναι:


Συχνότητα εμφάνισης τουλάχιστον 15 φορές το μήνα, για έναν τουλάχιστον μήνα.
Η κεφαλαλγία αφυπνίζει τον ασθενή.
Τα επεισόδια της κεφαλαλγίας διαρκούν από 10 έως 180 λεπτά.
Δεν συνοδεύεται από διαταραχές του ΑΝΣ, ναυτία, φωτοφοβία, φωνοφοβία και δεν επιδεινώνεται μετά από άσκηση.
Δεν συνοδεύεται από οργανική εγκεφαλική βλάβη.
Η διαφορική διάγνωση της υπνικής κεφαλαλγίας θα πρέπει να γίνει από την αθροιστική κεφαλαλγία, την ημικρανία, την παροξυσμική ημικρανία, το σύνδρομο SUNCT, την κεφαλαλγία από υπέρταση, την επεισοδιακή κεφαλαλγία τάσεως, την εκρηκτική κεφαλαλγία (exploding headache) και τέλος από την "κεφαλαλγία της χελώνας" (turtle headache). Η τελευταία είναι μια σπάνια μορφή κεφαλαλγίας που έχει περιγραφεί στις βόρειες χώρες. Εκδηλώνεται κατά την αφύπνιση σε μέρες αργίας και πιθανότατα σχετίζεται με εγκεφαλική υποξυγοναιμία, λόγω του ότι ο πάσχων για να παρατείνει τον πρωινό ύπνο του "κουκουλώνεται" με τα σκεπάσματα και δυσχεραίνεται η αναπνοή του.


Η υπνική κεφαλαλγία αντιμετωπίζεται θεραπευτικά με τη χορήγηση ανθρακικού λιθίου (400 mg σε εφάπαξ δόση το βράδυ). Λόγω όμως των παρενεργειών του φαρμάκου, ιδιαίτερα στα ηλικιωμένα άτομα, και άλλες ουσίες έχουν χρησιμοποιηθεί, όπως η καφεΐνη (40-60 mg) πριν από την κατάκλιση, η ινδομεθακίνη, η φλουναριζίνη, η ατενολόλη, η νιμεσουλίδη, με ικανοποιητικά ορισμένες φορές αποτελέσματα. Η αποτελεσματικότητα της χορήγησης μελατονίνης παραμένει υπό έρευνα. Η υπνική κεφαλαλγία εμφανίζεται, όπως αναφέρθηκε, σε άτομα ηλικίας περίπου 60 ετών και άνω και εύλογα δημιουργούνται τα ερωτήματα: Πόσο σχετίζεται με τις μεταβολές του ύπνου που παρατηρούνται στα ηλικιωμένα άτομα και τι ρόλο διαδραματίζει η ελάττωση των κυττάρων του υπερχιασματικού πυρήνα και των επιπέδων της μελατονίνης στο αίμα στα ηλικιωμένα άτομα. Ενδιαφέρον έχουν πρόσφατες αλλά και παλαιότερες μελέτες που παρουσιάζουν στοιχεία για αυξημένη συχνότητα διαταραχών του ύπνου σε άτομα με πρωτοπαθείς κεφαλαλγίες αλλά και αντιστρόφως, πρωτοπαθών κεφαλαλγιών σε άτομα με διαταραχές του ύπνου. Σε ημικρανικούς ασθενείς έχει διαπιστωθεί αυξημένη συχνότητα εμφάνισης παραϋπνιών, όπως νυχτερινοί τρόμοι και συγχυτικά επεισόδια, σε ποσοστά που κυμαίνονται από 30-55%. Επίσης, σε γυναίκες με ναρκοληψία συνυπήρχαν ημικρανίες σε ποσοστό 44,4% και σε άνδρες σε ποσοστό 28,3%. Σε άλλη έρευνα, σε ασθενείς με ναρκοληψία διαπιστώθηκαν υψηλά ποσοστά ασθενών με κεφαλαλγία τάσεως.

Κεφαλαλγία ως αποτέλεσμα διαταραχών του ύπνου: Αν και ο μηχανισμός πρόκλησης κεφαλαλγίας από στέρηση του ύπνου ή διακοπτόμενο ύπνο είναι άγνωστος, η συνύπαρξη των δύο αυτών διαταραχών είναι αρκετά συχνή. Η κεφαλαλγία η οποία είναι συνέπεια διαταραχών του ύπνου είναι συνήθως διάχυτη, άτυπη και συμβαίνει κατά τη διάρκεια του ύπνου αλλά συχνότερα κατά την αφύπνιση. Οι Paiva και συν. σε σύνολο 288 ασθενών με κεφαλαλγία ήλεγξαν πολυυπνογραφικά 49 ασθενείς που έπασχαν από πρωινή ή νυχτερινή κεφαλαλγία. Οι ασθενείς αυτοί παρουσίαζαν διαταραχές του ύπνου οι συχνότερες των οποίων ήταν σύνδρομο απνοιών του ύπνου, σύνδρομο ανησύχων κνημών και περιοδικών κινήσεων των άκρων, ψυχοφυσιολογική αϋπνία και ινομυαλγία.


Η συχνότητα εμφάνισης κεφαλαλγίας σε ασθενείς που πάσχουν από σύνδρομο απνοιών του ύπνου έχει γίνει αντικείμενο αντικρουόμενων απόψεων τα τελευταία χρόνια. Σε παλαιότερες μελέτες αναφέρεται συνύπαρξη πρωινής ή ημερήσιας κεφαλαλγίας με σύνδρομο απνοιών του ύπνου σε ποσοστά που κυμαίνονται από 18-58%. Μάλιστα, φαίνεται ότι η συχνότητα εμφάνισης της κεφαλαλγίας σχετίζεται με τον απνοϊκό/υποαπνοϊκό δείκτη και τον αριθμό των αφυπνίσεων (arousals)40. Για την παθογένεια της κεφαλαλγίας που συνοδεύει τις άπνοιες του ύπνου έχουν ενοχοποιηθεί η υπερκαπνία, η υποξία, ο διακοπτόμενος ύπνος, οι διακυμάνσεις της αρτηριακής πίεσης και της ενδοκράνιας πίεσης και η υπερδραστηριότητα των αυχενικών μυών. Η αντιμετώπιση του συνδρόμου με CPAP προκαλεί ύφεση και της κεφαλαλγίας. Σε νεότερες όμως έρευνες δεν επιβεβαίώνονται τα παραπάνω ποσοστά. Πιθανώς πρόκειται για διαφορές ως προς τον ορισμό της κεφαλαλγίας που παρουσιάζουν οι ασθενείς με άπνοιες του ύπνου. Πράγματι, η περιγραφή που δίνουν για την κεφαλαλγία τους οι περισσότεροι ασθενείς που πάσχουν από άπνοιες του ύπνου είναι: "βαρύ κεφάλι", "θολωμένο κεφάλι", "σφιγμένο κεφάλι" και σπανιότερα περιγράφουν διάχυτο ήπιο άλγος στο κεφάλι. Τα παραπάνω συμπτώματα σχεδόν πάντοτε συνοδεύονται από ημερήσια υπνηλία. Η κεφαλαλγία είναι επίσης συχνό σύμπτωμα σε ασθενείς με αϋπνία η οποία προκαλείται από χρόνια επώδυνα σύνδρομα όπως η ινομυαλγία, νευρομυικά νοσήματα, καθώς επίσης σε ασθενείς με καρδιοαγγειακά νοσήματα, σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, κατάθλιψη ή αγχώδεις διαταραχές που προκαλούν αϋπνία και δευτεροπαθώς ημερήσια υπνηλία.


Η κεφαλαλγία ως αιτία διαταραχών του ύπνου: Πολλοί ασθενείς με χρόνια κεφαλαλγία παραπονούνται για κακής ποιότητας και ανεπαρκή ύπνο με συνέπεια ημερήσια υπνηλία. Μελέτες έχουν δείξει ότι πολλοί από τους ασθενείς αυτούς πάσχουν από κεφαλαλγία τάσεως, μεικτή κεφαλαλγία τάσεως και αγγειακή, και κεφαλαλγία από χρόνια κατάχρηση αναλγητικών. Στους περισσότερους από τους ασθενείς αυτούς, οι διαταραχές του ύπνου και η κεφαλαλγία είναι κοινά συμπτώματα κατάθλιψης ή αγχώδους συνδρομής.


Κλινικά, ανατομικά, βιοχημικά και νευροφυσιολογικά δεδομένα συνηγορούν για ενδογενή σχέση μεταξύ του φυσιολογικού ύπνου και της γένεσης ορισμένων πρωτοπαθών κεφαλαλγιών. Η ταξινόμηση των κεφαλαλγικών συνδρόμων και η διερεύνηση από το ιστορικό υποκειμενικών διαταραχών του ύπνου θα διευκολύνει μια ορθή διαγνωστική προσέγγιση. Ασθενείς με ασαφή χαρακτηριστικά νυχτερινής ή ημερήσιας (κυρίως πρωϊνής) κεφαλαλγίας θα πρέπει να υποβληθούν σε πολυϋπνογραφικό έλεγχο προκειμένου να αποκλεισθεί αντιμετωπίσημη διαταραχή του ύπνου, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει υποκείμενη ψυχολογική διαταραχή ή υπερδοσολόγηση από αναλγητικά φάρμακα. Σε ασθενείς με σαφές ιστορικό πρωτοπαθούς κεφαλαλγίας, η πολυϋπνογραφική μελέτη είναι απαραίτητη εφόσον υπάρχουν από το ιστορικό και την κλινική εξέταση ενδείξεις διαταραχών του ύπνου. Περαιτέρω ερευνητικές μελέτες σε κλινικό, βιοχημικό και νευροφυσιολογικό επίπεδο είναι απαραίτητες για τη διασαφήνιση της πολύπλοκης σχέσης ύπνου και κεφαλαλγίας.

Κεφαλαλγία και Ύπνος
ΚΑΡΛΟΒΑΣΙΤΟΥ Α., ΤΙΜΠΛΑΛΕΞΗ Γ., ΛΑΜΠΟΥΣΗΣ Ρ.
Α΄ Νευρολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ






Κουράζεστε εύκολα?



Εάν αισθάνεστε κουρασμένοι μπορεί να μην φταίνε οι 8 ώρες δουλειάς μόνο. Δείτε τι κρύβει και πως μπορείτε να την αντιμετωπίσετε. Τι μπορεί να σημαίνει Μην αγνοείτε την κούραση. Μπορεί να είναι προειδοποιητικό σημάδι για σοβαρές ασθένειες.

*Κουράζεστε εύκολα, νιώθετε υπνηλία ή οι απλές εργασίες που κάνατε εύκολα τώρα απαιτούν ιδιαίτερη προσπάθεια; Ενδέχεται να πάσχετε από αναιμία.
* Νιώθετε κουρασμένοι όλη την διάρκεια της ημέρας, που σας καθιστά ανίκανους για το παραμικρό και το συναίσθημα παραίτησης, που σας κατακλύζει δεν φεύγει ακόμη και μετά από ξεκούραση; Παρουσιάζετε συμπτώματα κατάθλιψης.
* Το αίσθημα της εξουθένωσης και της μειωμένης αντοχής δεν βελτιώνεται με την ξεκούραση και τα συμπτώματα επιδεινώνονται και διαρκούν αρκετές ημέρες ύστερα από σωματική ή πνευματική πίεση; Είναι πιθανόν να πάσχετε από το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης.
* Κουράζεστε εύκολα και έχετε διαρκώς δύσπνοια, ειδικά προς το τέλος της μέρας; Ίσως να αντιμετωπίζετε προβλήματα νεφροπάθειας.
* Νιώθετε αδυναμία στους μυς, η οποία είναι ιδιαίτερα έντονη όταν ασκήστε, αδυναμία συγκέντρωσης ή αϋπνία; Είναι προειδοποιητικά σημάδια για τον υπερθυρεοειδισμό.
* Έχετε μια γενικότερη αίσθηση εξάντλησης, συχνή ούρηση, υπερβολική δίψα και πείνα; Ίσως πάσχετε από διαβήτη
* Αισθάνεστε καταβεβλημένες, αδύναμες και κουρασμένες; Οι μυς σας πονούν, ειδικά όταν ο καιρός είναι κρύος; Μπορεί να αποτελεί ένδειξη υποθυρεοειδισμού.
* Είστε υπερβολικά κουρασμένες κατά την διάρκεια της μέρας και πετάγεστε ξαφνικά από τον ύπνο ή νιώθετε υπνηλία; Αποτελούν σημάδια άπνοιας ύπνου.
* Εμφανίζετε ξαφνικά συμπτώματα όπως λήθαργος, αδυναμία, και υπνηλία; Πρόκειται για λοιμώδη μονοπυρήνωση.
* Όταν ξυπνάτε, νιώθετε πως δεν έχετε κοιμηθεί καθόλου; Το σώμα σας είναι δύσκαμπτο και έχετε ελάχιστη ενέργεια ακόμη και για τα πιο απλά πράγματα; Ίσως πάσχετε από ινομυαλγία.
* Οι συνηθισμένες δραστηριότητες, όπως το πλύσιμο των ρούχων, απαιτούν τόσο μεγάλη σωματική προσπάθεια ώστε να σας εξουθενώνουν; Η κούραση εμφανίζεται από το πρωί, ακόμη κι αν έχετε κοιμηθεί καλά και επιδεινώνεται κατά την διάρκεια της ημέρας; Ενδέχεται να παρουσιάζετε σκλήρυνση κατά πλάκας. *
Νιώθετε ένα αίσθημα κακουχίας, μια συνολική κούραση που κάνει και τις πιο απλές εργασίες εξουθενωτικές; Πονάτε και δεν μπορείτε να συγκεντρωθείτε και ο περισσότερος ύπνος δεν έχει αποτέλεσμα; Ίσως να έχετε τον ιό της ηπατίτιδας C.

10 γρήγοροι τρόποι για να τονωθείτε στο λεπτό:
5 δευτερόλεπτα: Για να μειώσετε το άγχος. Τρίψτε τους λοβούς των αυτιών σας. Αυτό το κόλπο απαλύνει τον πονοκέφαλο και απομακρύνει τις κακές σκέψεις.
5 δευτερόλεπτα: Για να τονωθείτε. Πιείτε ένα ποτήρι νερό. Η αφυδάτωση συνήθως σας εξασθενεί. Πίνετε ένα ποτήρι νερό ακόμη και πριν νιώσετε δίψα.
30 δευτερόλεπτα: Για καλή διάθεση. Γελάστε δυνατά. Το χιούμορ βελτιώνει τη διάθεσή σας και μπορεί να σας βοηθήσει να ασχοληθείτε με περισσότερες ενεργητικές δραστηριότητες.1 λεπτό: Για ευεξία. Επικεντρωθείτε στην αναπνοή σας. Οι βαθιές αναπνοές από την κοιλιακή χώρα θα ηρεμήσουν τους χτύπους της καρδιάς σας και θα «στείλουν» οξυγόνο σε όλο το σώμα.
3 λεπτά: Για να ξυπνήσετε. Κάντε ένα ντους με εναλλαγή ζεστού και κρύου νερού. Το κρύο νερό θα σας ξυπνήσει. Όταν μάλιστα το εναλλάσσετε από κρύο σε ζεστό, η αυξομείωση της θερμοκρασίας θα σας τονώσει, χαρίζοντας σας ενέργεια όλη μέρα.
5 λεπτά: Για να αποκτήσετε ενέργεια. Απολαύστε τον ήλιο. Το φως διεγείρει τους νευρομεταβιβαστές του εγκεφάλου, όπως τη σεροτονίνη και την ντοπαμίνη, οι οποίες αυξάνουν την ενεργητικότητα.
5 λεπτά: Για να ασκήσετε τον νου. Αλλάξτε δρόμο. Ακόμη και κάτι τόσο απλό όπως η οδήγηση και το περπάτημα από έναν διαφορετικό δρόμο, μπορεί να διεγείρει τον εγκέφαλό σας, και να σας αυξήσει την ενέργεια.
20 λεπτά: Για να μειώσετε το στρες. Κοιμηθείτε, για πολύ λίγο. Θα σας αναζωογονήσει! Αλλά μην κοιμηθείτε πολύ, γιατί έπειτα θα νιώσετε χειρότερα.
20 λεπτά: Για να ηρεμήσετε. Περάστε λίγο χρόνο με τον εαυτό σας. Οι ειδικοί αποκαλούν τους ενοχλητικούς ανθρώπους «ενεργειακά βαμπίρ», που κλέβουν την ενέργεια σας. Κάντε λίγη παρέα με τον εαυτό σας, αφήνοντας για λίγο τις... «κακές παρέες».
45 λεπτά: Για να ενεργοποιηθείτε. Ξεκινήστε μια νέα δραστηριότητα. Η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας ή ένα πνευματικό παιχνίδι όπως το σκάκι, είναι δύο καλοί τρόποι να μειώσετε την πνευματική κούραση.

Σύνδρομο Χρόνιας Κόπωσης
Έχει διάφορα συμπτώματα και είναι δύσκολη στη διάγνωση. Παρουσιάζεται πιο συχνά στις γυναίκες κάτω των 45 αν και σε όλους μπορεί να παρουσιαστεί. Η πάθηση αυτή παρουσιάζεται ξαφνικά και μπορεί να διαρκέσει πολλά χρόνια.
Κανείς δεν γνωρίζει τι προκαλεί το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, αλλά οι έρευνες έχουν δείξει ότι κάποιοι παθόντες παρουσιάζουν διαταραχές στο ανοσοποιητικό τους σύστημα. Μια αναπόδεικτη θεωρία είναι ότι πρόκειται για κάποιον ιό που προσβάλει τον οργανισμό όταν το άτομο είναι ήδη κουρασμένο ή αγχωμένο. Κάποιες άλλες θεωρίες περιλαμβάνουν αντιβιοτικά και σωματικές αλλαγές από έκθεση σε μικροβιοκτόνα ή σε άλλα βλαβερά χημικά, ή κάποια τροφική αλλεργία.

Δεν υπάρχουν συγκεκριμένα φάρμακα για την ασθένεια αυτή γι' αυτό ο γιατρός μπορεί να προτείνει διάφορες μεθόδους για την ανακούφιση των συμπτωμάτων, όπως ξεκούραση όποτε χρειάζεται, γυμναστική και υγιεινή διατροφή. Τα απλά παυσίπονα (χωρίς ιατρική συνταγή) μπορεί να βοηθήσουν βραχυπρόθεσμα για την αντιμετώπιση του πόνου και του πυρετού. Κάποιοι γιατροί γράφουν και αντικαταθλιπτικά γιατί, αν και δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης έχει ψυχολογική βάση, οι παθόντες μπορεί να παρουσιάζουν κατάθλιψη.

Εναλλακτικές θεραπείες
Αρωματοθεραπεία

Δοκιμάστε αιθέριο έλαιο λεβάντας για τον περιορισμό της κόπωσης, της αδυναμίας και του πόνου. Βάλτε μερικές σταγόνες σε ένα μαντίλι και εισπνεύσατε. Μπορείτε επίσης να βάλετε 6-8 σταγόνες σε ένα ζεστό μπάνιο.

Διατροφή
Υιοθετήστε μια διατροφή με βάση τα λαχανικά και ελάχιστα ή καθόλου κορεσμένα λίπη. Τρώτε πολλές τροφές πλούσιες σε μαγνήσιο και βασικά λιπαρά οξέα, όπως εκείνα που υπάρχουν στους ξηρούς καρπούς και τα σιτηρά. Περιορίστε την ζάχαρη και το μέλι, καθώς και τα υποκατάστατα της ζάχαρης. Η ζάχαρη εξασθενεί το ανοσοποιητικό σύστημα και βοηθά τη συσσώρευση βακτηριδίων στον οργανισμό, γι' αυτό πολλοί ασθενείς με Σύνδρομο Χρόνιας Κόπωσης έχουν προδιάθεση στις μυκητιάσεις.

Ηχοθεραπεία
Η χαλαρωτική μουσική για 20 έως 30 λεπτά κάθε μέρα μπορεί να μειώσει το στρες και να βοηθήσει τον οργανισμό σας να αντισταθεί στην χρόνια κόπωση. Χαλαρώστε και συγκεντρωθείτε στην μουσική αφήνοντας το σώμα σας να απορροφήσει την ηχητική ενέργεια. Όσο παίζει η μουσική αφήστε την αναπνοή σας να επιβραδυνθεί και να σταθεροποιηθεί.

Ομοιοπαθητική
Οι θεραπείες ποικίλουν ανάλογα με τον παθόντα, γι' αυτό θα χρειαστεί να συμβουλευτείτε ομοιοπαθητικό. Μπορείτε να δοκιμάσετε το Kali phosphoricum, που βοηθάει αρκετά. Πάρτε δόση 30c δύο φορές ημερησίως για 2 εβδομάδες. Αν τα συμπτώματα μειωθούν, επαναλάβετε την δοσολογία.

Πίεση σημείων βελονισμού
Για τον περιορισμό της κατάθλιψης και της κόπωσης και την ενδυνάμωση του ανοσοποιητικού σας συστήματος, δοκιμάστε ένα από τα ακόλουθα σημεία βελονισμού.
* Με τις άκρες των μεσαίων δακτύλων σας, πιέστε απαλά στο πίσω μέρος του λαιμού τις κοιλότητες στη βάση του κρανίου, περίπου 5εκ. από το νωτιαίο μυελό.
* Με την άκρη του δεξιού μεσαίου σας δακτύλου, πιέστε περίπου 5εκ. από την βάση του λαιμού στον αριστερό σας ώμο. Επαναλάβετε και στην άλλη πλευρά. Αν είστε έγκυος, πιέστε ελαφρά.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Πριν ακολουθήσετε οποιαδήποτε θεραπεία ζητήστε την σύμφωνη γνώμη του γιατρού σας! Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν είστε πολύ εξαντλημένοι χωρίς εμφανή αιτία.

Διατροφή και ρευματοπάθειες



Α - Aντιοξειδωτικές ουσίες : Οι ουσίες οι οποίες επιβραδύνουν ή παρεμποδίζουν την οξείδωση (δηλ. την καταστροφή κυττάρων λόγω της αντίδρασης τους με το οξυγόνο και την παραγωγή των ελευθέρων ριζών) με αποτέλεσμα να προλαβαίνουν ή να επανορθώνουν την καταστροφή των κυττάρων. Επίσης, μπορεί να βελτιώσουν την άμυνα του οργανισμού και γενικότερα χρειάζονται στην πρόληψη αλλά και ως μέρος της θεραπείας όλων των χρόνιων νοσημάτων φθοράς όπως είναι και οι ρευματοπάθειες.Οι κυριότερες αντιοξειδωτικές ουσίες είναι : Βιταμίνη Γ, Ε, β-καροτίνη(προβιταμίνη Α), φλαβονοειδή, σελήνιο.

Τροφές πλούσιες σε β-καροτίνη : φρούτα και λαχανικά με έντονα χρώματα όπως ντομάτα, κουάφα, καρόττο, σπανάκι, πιπεριές, κεράσια, βερίκοκο, χρυσόμηλαΤροφές πλούσιες σε φλαβονοειδή : μήλα, μούρα, κρεμμύδια, τσάι, κρασίΤροφές πλούσιες σε σελήνιο : Πρωτεϊνούχες τροφές, ολοσίταρο ψωμί, δημητριακά, σπόροι, μαύρο ρύζι, ψάρι, κρέας, αυγό, φιστίκια

Β - Bιταμίνη Γ: Τροφές πλούσιες σε βιτ. Γ : εσπεριδοειδή, ακτινίδιο, κουάφα, ντομάτα, πιπεριά, πατάτα, μπρόκολο, σπανάκι, φράουλες

Γ - Γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα : Καλύτερα να χρησιμοποιούνται πιο συχνά προϊόντα χαμηλά σε λιπαρά (ή ανάλογα σε κάθε περίπτωση). Πολύ σημαντικά για την περιεκτικότητα τους σε πρωτεΐνη, ασβέστιο, φωσφόρο,
Βιταμίνη Δ. Ένας ενήλικας χρειάζεται 3-4 ισοδύναμα ασβεστίου/μερίδες καθημερινά.

Δ - Bιταμίνη Δ : Η Βιτ. Δ βοηθά κυρίως στην καλύτερη απορρόφηση του ασβεστίου, μέρος της συντίθεται στον οργανισμό μέσω της απορρόφησης υπεριώδους ακτινοβολίας από το δέρμα και τροφές πλούσιες σε βιτ. Δ είναι: τα λιπαρά ψάρια (σαρδέλες, σολομός, σκουμπρί, μπακαλιάρος), το συκώτι, το αυγό, το μουρουνέλαιο

Ε - Bιταμίνη E : Τροφές πλούσιες σε βιτ. Ε: ελαιόλαδο, άλλα έλαια, φυστικοβούτυρο, αμύγδαλα, σπανάκι

Ζ - Ζάχαρη και ζαχαρούχα ποτά : Προσδίδουν ‘κενές' θερμίδες με κανένα όφελος προς στην υγεία. Μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται στα υπέρβαρα, παχύσαρκα και άτομα με διαβήτη, καθώς και στα άτομα που λαμβάνουν θεραπεία με κορτιζόνη.

Η - Η σωστή και ισορροπημένη διατροφή : πρέπει να περιλαμβάνει ποικιλία τροφών, να είναι εξατομικευμένη και να περιλαμβάνει μικρά και συχνά γεύματα σε σταθερές ώρες

Θ - Θερμίδες : Η σωστή κατανομή των ημερησίων θερμίδων με βάση τις ανάγκες και την περίπτωση του κάθε ασθενή, τόσο συνολικά όσο και σε κάθε γεύμα ξεχωριστά σε σχέση πάντοτε και με τις συνήθειες του.

Ι - Ιχνοστοιχεία
: Μερικά από αυτά (σίδηρος, ψευδάργυρος) φάνηκε να βοηθούν στις ρευματοπάθειες. Τροφές πλούσιες σε σίδηρο : συκωτάκι κοτόπουλου, φακές, φασόλια, σπανάκι, κρόκος αυγού, παστά φρούτα, δημητριακά προγεύματος εμπλουτισμένα με σίδηροΤροφές πλούσιες σε ψευδάργυρο : Πρωτεϊνούχες τροφές, σπόροι κολοκύθας και ηλιοτροπίου, σόγια

Κ - Κολύμπι (όπου επιτρέπεται) σε συνδυασμό πάντοτε με την υγιεινή διατροφή.

Λ - Λαχανικά
: Απαραίτητο να συνοδεύουν κάθε γεύμα υπό μορφή σαλάτας, χόρτα βραστά/ατμού/σχάρας, λαχανικά γιαχνιστά μαγειρεμένα με 1 κουτ. ελαιόλαδο ανά άτομο ή ακόμη να καταναλώνονται ωμά ενδιάμεσα των γευμάτων.

Μ - Μαγνήσιο : φάνηκε να βοηθά στις ρευματοπάθειες. Τροφές πλούσιες σε μαγνήσιο : Πρωτεϊνούχες τροφές (πουλερικά, κρέας, ψάρι, αυγά, γαλακτοκομικά), φυστικοβούτυρο, ψωμί ολικής αλέσεως, μπανάνα, μπρόκολο, πατάτα

Ν - Νερό : Απαραίτητο συστατικό για την ανθρώπινη ύπαρξη. Συνιστάται η κατανάλωση τουλάχιστον 8-12 ποτήρια την ημέρα.

Ξ - Ξηροί καρποί : Όταν είναι ανάλατοι και καταναλώνονται με μέτρο (π.χ 5 καρύδια, 10 αμύγδαλα) επιτρέπονται ακόμη και σε καθημερινή βάση.

Ο - Οστεοαρθρίτιδα : Συνιστάται ισορροπημένη, υποθερμιδική διατροφή (όπου υπάρχει πρόβλημα παχυσαρκίας) με επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης, ασβεστίου, ψευδαργύρου, Βιταμινών Α και Δ και αντιοξειδωτικών βιταμινών Γ και Ε και διατροφή πλούσια σε ω-3 λιπαρά οξέα και χαμηλή σε αλάτι. Επίσης, για τα άτομα που παίρνουν Μη Στεροειδή Αντι-Φλεγμονώδη Φάρμακα η διατροφή τους θα πρέπει να είναι πλούσια σε φυλλικό οξύ και Βιταμίνη Β12.

Π - Παχυσαρκία : Όταν ο Δείκτης Μάζας Σώματος{=Βάρος σε Kg/(Ύψος σε m)2}, Δ.Μ.Σ. >30, τότε επιβάλλεται η απώλεια βάρους με την εφαρμογή υποθερμιδικής διατροφής μόνο από εγγεγραμμένο κλινικό διαιτολόγο.

Ρ - Ρευματοειδής Αρθρίτιδα : Συνιστάται ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε ω-3 λιπαρά οξέα, με μη προστιθέμενο αλάτι, πλούσια σε σίδηρο και καλές πηγές Βιταμίνης Γ (σε περιπτώσεις αναιμίας), με επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης, ασβεστίου, ψευδαργύρου, μαγνησίου, καλίου, Βιταμινών Β και άλλων αντιοξειδωτικών βιταμινών.

Σ - Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος : Στις περιπτώσεις εμφάνισης νεφροπάθειας το διαιτολόγιο θα πρέπει να καταρτιστεί με βάση τις ειδικές ανάγκες και τη θεραπεία του ασθενή

Τ - Τακτικά γεύματα : Τρία κύρια και τρία ενδιάμεσα γεύματα και σε σταθερές ώρες βοηθούν στη διατήρηση ή και στην απώλεια σωματικού βάρους (όπου χρειάζεται).

Υ - Yπερουριχαιμία (ψηλό ουρικό οξύ) : Χρειάζεται να ακολουθηθεί διατροφή με άφθονο νερό (3 λίτρα ημερησίως), χωρίς αλκοόλ και χαμηλή σε πουρίνες (να αποφεύγονται : το κόκκινο κρέας, τα εντόσθια, τα κυνήγια, οι αντσούγιες, οι σαρδέλες, η ρέγκα και να καταναλώνονται με μέτρο το κουνουπίδι, τα αγριέλια, τα φασόλια, οι φακές). Επίσης, θα πρέπει να αποφεύγεται η απότομη απώλεια σωματικού βάρους.

Φ - Φυλλικό οξύ : Είναι μία από τις βιταμίνες του συμπλέγματος Β και χρειάζεται πιο πολύ στα άτομα με ρευματοειδή αρθρίτιδα που λαμβάνουν το methotrexate. Τροφές πλούσιες σε φυλλικό οξύ : πράσινα φυλλώδη λαχανικά π.χ μπρόκολο, μαρούλι, κραμπί, λαχανάκια Βρυξελλών, σπανάκι), αβοκάντο, όσπρια

Χ - Xωρίς προστιθέμενο αλάτι : Να αποφεύγονται τα κονσερβοποιημένα, τα παστά και τα καπνιστά κρέατα και ψάρια π.χ τσαμαρέλα, ρέγκα, αντσούγιες, αλατισμένες σαρδέλες, τα λουκάνικα, τα αλλαντικά, τόνος/σαρδελλάκια σε νερό, το κεφαλοτύρι/χαλούμι, οι ζωμοί κότας και λαχανικών, το ketchup, η μαγιονέζα, οι αλατισμένες ελιές, τα μπισκότα τυριού, τα πατατάκια, τα γαριδάκια, κ.ά.

Ψ - Ψάρια λιπαρά
: Τα απαραίτητα λιπαρά οξέα ω-3 βρέθηκε ότι μειώνουν τη φλεγμονή, με αποτέλεσμα μείωση του πόνου σε άτομα με ρευματοπάθειες. Συνιστάται η κατανάλωση λιπαρών ψαριών τουλάχιστον 1-2 φορές την εβδομάδα π.χ τσιπούρα, φαγκρί, ρόσσι, ξιφίας, σολομός, κατά προτίμηση στο φούρνο, στα κάρβουνα, στη σχάρα.

Ω - Ω-6 λιπαρά οξέα
: Τροφές πλούσιες σε αυτά τα απαραίτητα λιπαρά οξέα είναι οι ξηροί καρποί, τα διάφορα είδη σπόρων, τα έλαια.



ΕΠΟΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ

1.8.09

Ινομυαλγία ... το μυστήριο του σύγχρονου κόσμου

Μυστηριώδης πάθηση ή παιχνίδια της ψυχής μας;

Οι επιστήμονες αναζητούν την αιτία της δεύτερης σε συχνότητα ρευματικής ασθένειας. «Μα πρόκειται για πάθηση;» αυτή είναι η πιο συχνή ερώτηση που γίνεται με το άκουσμα και μόνο της λέξης ινομυαλγία. Μιας ασθένειας που χαρακτηρίζεται από χρόνιο εκτεταμένο μυοσκελετικό πόνο. Το κυνικό ύφος που θα μπορούσε ίσως να διακρίνει κάποιος στην ερώτηση, φανερώνει και την άποψη που έχει αρκετός κόσμος, που μεταξύ άλλων, θεωρεί ότι αυτό το σύνδρομο βρίσκεται απλώς στη σφαίρα της φαντασίας του ασθενούς και ίσως είναι το αποτέλεσμα μιας συναισθηματικής διαταραχής ή μιας προσπάθειας αποφυγής των ευθυνών στην εργασία και τη ζωή.

Υπάρχουν συμπτώματα; Τα πράγματα όμως δεν είναι ακριβώς έτσι, λένε οι επιστήμονες που ξόδεψαν αρκετά χρόνια μελετώντας αυτή την τόσο αμφιλεγόμενη διαταραχή. Ναι, είναι αλήθεια ότι κάποια άτομα με ινομυαλγία είναι πολύ πιθανό να υποφέρουν από κατάθλιψη ή και άγχος. Αλλά δεν θα ένιωθαν έτσι αν μπορούσαν να μεταφέρουν μια τσάντα με ψώνια από το κοντινότερο κατάστημα στο σπίτι τους ή να δέσουν τα κορδόνια των παπουτσιών τους, χωρίς να νιώθουν ανυπόφορο πόνο. Kαι ναι, δεν υπάρχουν ακόμη κάποιες πειστικές ψυχολογικές ερμηνείες για τη σειρά των συμπτωμάτων που ταλαιπωρούν τα άτομα με ινομυαλγία. Δεν πρόκειται για κάποια φλεγμονώδη διαταραχή ούτε για μια εκφυλιστική πάθηση. Τα «θύματά» της δείχνουν καθόλα φυσιολογικά. Αλλά αν ασκηθεί έστω και ήπια πίεση σε ορισμένα σημεία του σώματός τους νιώθουν πόνο, ενώ σε φυσιολογικές συνθήκες δεν έπρεπε να πονούν.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο; Ο δρ Don Goldenberg, ιατρός ρευματολόγος στο νοσοκομείο Newton-Wellesley και στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Tufts στη Βοστώνη, παρουσίασε μελέτες του που υποδεικνύουν ότι σήμερα το 10 έως 12% των ατόμων στις ΗΠΑ υποφέρει από διαρκή και εκτεταμένο πόνο. Οι γυναίκες είναι περισσότερο ευαίσθητες από τους άντρες, το ίδιο και οι ηλικιωμένοι σε σύγκριση με τους νεότερους. Πολλά απ' αυτά τα άτομα δεν πάσχουν από κάποια μυοσκελετική πάθηση που να έχει σαφώς προσδιοριστεί από τη μεριά των ιατρών, αλλά από πάθηση που ανταποκρίνεται στα κριτήρια για τη διάγνωση ινομυαλγίας. Ετσι σήμερα έχουμε φθάσει στο σημείο η διάγνωση της πάθησης αυτής να έρχεται δεύτερη στη σειρά σε κλινικές ρευματολογίας, δηλαδή αμέσως μετά την οστεοαρθρίτιδα.

Τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ εκτιμούν ότι 3,7 εκατομμύρια Αμερικανοί άνω των 18 ετών υποφέρουν από την πάθηση. Το ποσοστό των γυναικών ανέρχεται στο 3,4%, ενώ των ανδρών στο 0,5%. Επίσης το αντίστοιχο ποσοστό εμφάνισης της ασθένειας στις γυναίκες ηλικίας από 60 έως 79 ετών, φθάνει το 7%.
Πριν από μια δεκαετία, το Αμερικανικό Kολέγιο Ρευματολογίας έπειτα από λεπτομερή μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ασθενείς που δεν πάσχουν από κάποια άλλη πάθηση, αλλά αισθάνονται πόνο ή έχουν ευαισθησία σε 11 ή περισσότερα από 18 συγκεκριμένα σημεία στο σώμα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι υποφέρουν από ινομυαλγία.
[ινμ.jpg]Αλλά ο πόνος αποτελεί μόνο ένα μέρος του προβλήματος. Οι ασθενείς συνήθως υποφέρουν ακόμη και από κόπωση, διαταραχές στον ύπνο, πονοκεφάλους, κατάθλιψη και άγχος. Η διαταραχή συχνά συγχέεται με την οστεοαρθρίτιδα, η οποία μάλιστα μπορεί να συνυπάρχει μαζί της σε ηλικιωμένα άτομα. Μπορεί επίσης να συγχέεται με την εκφυλιστική δισκοπάθεια, ένα σύνδρομο παγίδευσης νεύρου ή με τη χρόνια νόσο του Lyme. Οπως συμβαίνει και σε αυτές τις διαταραχές, τα συμπτώματα της ινομυαλγίας συχνά επιδεινώνονται από τον καιρό, το στρες και την ακατάλληλη άσκηση. Σχεδόν το ήμισυ -ή και παραπάνω- των ασθενών με ινομυαλγία έχουν ή είχαν στο παρελθόν ταλαιπωρηθεί και από άλλες διαταραχές που όμως δεν έχουν συγκεκριμένη οργανική βάση, όπως: σύνδρομο χρόνιας κοπώσεως, χρόνιοι πονοκέφαλοι ή σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Αυτή η κατάσταση οδήγησε κάποιους στο συμπέρασμα ότι η ινομυαλγία είναι ψυχοσωματική διαταραχή, ένα ψυχικό πρόβλημα που εκδηλώνεται σαν σωματική πάθηση. Αλλά αν και το ήμισυ ή και περισσότερο των ατόμων με την πάθηση έχουν κάποιο ιστορικό κατάθλιψης, οι περισσότεροι δεν παρουσιάζουν κάποια πρόσφατη ψυχιατρική πάθηση.
Ωστόσο, έχουν διαπιστωθεί ορισμένες οργανικές παρεκκλίσεις στα άτομα αυτά, μολονότι δεν έχει ακόμη γίνει γνωστό αν αυτές εμφανίζονται πριν ή μετά την ανάπτυξη του συνδρόμου. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνονται και μεταβολές στις χημικές ουσίες του νευρικού συστήματος, οι οποίες μπορούν να εξηγήσουν το σύνηθες πρόβλημα του ταραγμένου ύπνου που παρουσιάζεται στους ασθενείς και μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια κόπωση και αυξημένη ευαισθησία. Τα επίπεδα της χημικής ουσίας Ρ, που συνδέεται με τον πόνο, καθώς και ορισμένα ανώμαλα πεπτίδια που επίσης συνδέονται με τον πόνο βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό των ασθενών με ινομυαλγία, οι οποίοι μπορεί επίσης να έχουν ανεπαρκή ροή αίματος σε μέρη του εγκεφάλου που συμμετέχουν στην αίσθηση του πόνου.
Συχνά οι ασθενείς αναφέρουν ότι ο χρόνιος πόνος που αισθάνονται προηγείται από έναν σωματικό ή συναισθηματικό τραύμα όπως τραυματισμός στον λαιμό από αυτοκινητικό δυστύχημα, ή απώλεια της εργασίας. Η διαταραχή αυτή μπορεί να συνοδεύει μια μόλυνση. Για παράδειγμα το 10 έως 25% των αόμων που πάσχουν από τη νόσο Lyme αναπτύσσουν ινομυαλγία, η οποία μάλιστα διαρκεί για μήνες ή χρόνια αμέσως μετά την ολοκλήρωση της θεραπευτικής αγωγής για την πάθηση. Οι ασθενείς αυτοί δεν ανταποκρίνονται στην παρατεταμένη θεραπεία με αντιβιοτικά, με την οποία αντιμετωπίζεται η νόσος Lyme. Παρά τη σοβαρή έρευνα, κανείς μολυσματικός οργανισμός -ούτε ο ιός Epstein-Barr ή άλλος ύποπτος μικροοργανισμός- δεν έχει αναγνωριστεί ως η αιτία της ινομυαλγίας. Ο δρ Dennis Turk, ειδικός στα θέματα πόνου στην ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου Ουάσιγκτον συνόψισε την πολύπλοκη διαταραχή λέγοντας: «Επειδή η ινομυαλγία προκαλεί σύγχυση, αρκετοί αναρωτιούνται αν πρόκειται για πραγματική πάθηση. Kι αυτό συμβάλλει στη συναισθηματική αγωνία αυτού που υποφέρει».
Υπάρχει θεραπεία; Η ινομυαλγία θεωρείται ένα χρόνιο πρόβλημα που θα μπορούσε να διαρκέσει απεριόριστα. Kι όμως η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή, η οποία θα μπορούσε να περιλαμβάνει φάρμακα για τη βελτίωση του ύπνου σε συνδυασμό με ειδικό πρόγραμμα άσκησης και ψυχολογικής υποστήριξης, μπορεί να ανακουφίσει αρκετά την ανησυχία και την αδυναμία του ασθενή. Αλλά ακόμη και οι ασθενείς που δεν έχουν πρόβλημα κατάθλιψης, σύμφωνα με τις μελέτες μπορούν να λαμβάνουν χαμηλές δόσεις ενός αντικαταθλιπτικού φαρμάκου κι αυτό γιατί έτσι μπορούν να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα στον ύπνο και η κόπωση. Αλλά οι ειδικοί προειδοποιούν ότι είναι κατά της λήψης υπνωτικών - ηρεμιστικών χαπιών ή και οινοπνεύματος, καθώς αυτά μπορεί να επιδεινώσουν το πρόβλημα του ύπνου.
Σωτήρια η σωματική άσκηση. Επίσης, ο πόνος και η αδυναμία που έχει σχέση με την ινομυαλγία μπορεί να αποτελέσει καλή δικαιολογία για αδράνεια. Kαι καθώς οι ασθενείς που πονούν, απέχουν όλο και περισσότερο από τις σωματικές δραστηριότητες, οι μύες τους χάνουν την ικανότητά τους και πονούν με την πρώτη σθεναρή προσπάθεια.
Το κλειδί όσον αφορά την «τύχη» των μυών που έχουν προσβληθεί από ινομυαλγία, είναι η κίνηση και η άσκηση, λέει η Stacie Bigelow, ειδική σε θέματα υγείας και σύμβουλος, η οποία έχει την πάθηση για σχεδόν μια δεκαετία και μάλιστα έγραψε βιβλίο με τίτλο: «Ινομυαλγία: Απλή Ανακούφιση Μέσω Kίνησης». Η βαθμιαία αύξηση των καθημερινών δραστηριοτήτων -έτσι ώστε οι μύες να μην μένουν σε μια θέση για πολύ- καθώς και η έναρξη ενός προγράμματος ήπιας άσκησης για τον επανασυντονισμό των μυών, μαζί με ασκήσεις έκτασης που επίσης βοηθούν στη μείωση του πόνου, μπορούν να βοηθήσουν ιδιαίτερα. Επίσης, άλλο ένα βιβλίο με τίτλο: «Ινομυαλγία και η σχέση Ψυχής - Σώματος - Πνεύματος» των Δρων William Β. Salt και Edwin Season, περιγράφει τα τεράστια οφέλη που μπορεί να έχει η συμβουλευτική, η οποία βοηθά τους ασθενείς να αντιμετωπίσουν τις αρνητικές σκέψεις που δηλητηριάζουν το σώμα, αυξάνοντας τον πόνο και να υιοθετήσουν αλλαγές για την ανακούφισή τους. Αν δηλαδή κάποιος πιστεύει ότι δεν θα γίνει ποτέ καλά ή ότι δεν αντέχει άλλο, μπορεί να αναζητήσει βοήθεια σ' αυτή τη θεραπεία ψυχολογικής υποστήριξης.
Πηγή: Καθημερινή, 14-01-2001

Τα άτομα με ινομυαλγία έχουν φλεγμονή του εγκεφάλου

ΝΕΑ ΕΡΕΥΝΑ  (25-9-2018)  Karolinska Institutet  Οι αιτίες της δυσκολίας στη θεραπεία του συνδρόμου πόνου ινομυαλγία είναι σε μεγάλο βαθ...